یکی از اولین سوالاتی که کارفرما قبل از نصب و راه اندازی آسانسور میپرسد این است: کنتور برق ساختمان تک فاز است، میتوانیم آسانسور نصب کنیم؟ و اگر برق قطع شد چه اتفاقی برای آسانسور میافتد؟
۹۵٪ آسانسورهای مسکونی و تجاری در ایران نیاز به برق سه فاز 380 ولت دارند. برق تک فاز 220 ولت فقط برای آسانسورهای خانگی کمظرفیت (هوم لیفت) تا ۳ توقف و ظرفیت ۲ تا ۳ نفره قابل استفاده است. برای قطعی برق، ۳ راهحل استاندارد وجود دارد: ۱. سیستم نجات اضطراری ARD برای رساندن کابین به نزدیکترین طبقه، ۲. UPS برای تغذیه بدون وقفه تابلو فرمان، و ۳. دیزل ژنراتور سه فاز به عنوان راهکار حرفهای و کامل برای ساختمانها. انتخاب ژنراتور فقط بر اساس توان موتور اشتباه است و باید جریان راهاندازی ۳ تا ۷ برابری را در نظر گرفت.
۱. برق سه فاز آسانسور چیست و چرا استاندارد است؟
آسانسور یک بار القایی سنگین محسوب میشود. موتور آن در لحظه استارت، جریانی چند برابر حالت عادی مصرف میکند. برق سه فاز با ۳ رشته فاز (R,S,T) + نول + ارت، این بار را متعادل پخش میکند.
مزایای برق سه فاز برای آسانسور:
- کاهش شدید آمپر مصرفی در هر فاز و جلوگیری از داغ شدن کابلها
- حرکت نرم و بدون لرزش کابین به لطف درایو VVVF تابلو فرمان
- افزایش طول عمر موتور و جلوگیری از صدای ناهنجار آسانسور
- امکان استفاده از موتورهای گیرلس کممصرف و پرقدرت
۲. آسانسور تک فاز کجا جواب میدهد؟
نسل جدید آسانسورهای خانگی بدون موتورخانه، بینیاز از برق سه فاز طراحی شدهاند. این گزینه برای ویلاهای دوبلکس و تریبلکس عالی است.
جدول مقایسه برق تک فاز و سه فاز برای آسانسور
| ویژگی | برق سه فاز 380V | برق تک فاز 220V |
|---|---|---|
| نوع کاربری | مسکونی ۴ طبقه به بالا، تجاری، بیمارستانی | خانگی، ویلا، دوبلکس تا ۳ توقف |
| ظرفیت موتور | ۴ تا ۱۵ کیلووات | ۱.۵ تا ۳ کیلووات |
| جریان نامی | ۸ تا ۲۵ آمپر | ۱۵ تا ۲۵ آمپر (روی یک فاز فشار زیاد) |
| کابل مورد نیاز | کابل ۵ رشته ۴*۴ یا ۴*۶ | کابل ۳ رشته ۶*۳ (ریسک افت ولتاژ) |
| استاندارد ملی | کاملا مورد تایید و الزامی | فقط برای هوم لیفت با تاییدیه خاص |
| هزینه برق | مصرف بهینهتر و متعادل | مصرف بالاتر در لحظه استارت |
۳. راه حل برق اضطراری آسانسور هنگام قطعی برق
قطعی برق در ایران باعث افزایش آمار حبس در آسانسور شده. ساختمانها باید به سیستم بازگشت خودکار کابین به نزدیکترین طبقه مجهز شوند.
الف) سیستم نجات اضطراری ARD (Automatic Rescue Device)
محبوبترین و واجبترین سیستم. یک پک باتری + اینورتر است که روی تابلو فرمان نصب میشود. هنگام قطع برق، کابین را به آرامی تا نزدیکترین طبقه میبرد و درب را باز میکند. اگر میخواهید بدانید چرا در آسانسور گیر کردیم و چه کنیم، ARD دقیقا برای همین لحظه طراحی شده.
ب) UPS آسانسور
برخلاف ژنراتور که چند ثانیه تاخیر دارد، UPS تقریبا بلافاصله وارد مدار میشود. بیشتر برای تغذیه تابلو فرمان، روشنایی کابین و سیستمهای حساس استفاده میشود و به تنهایی برای کل حرکت آسانسور کافی نیست.
ج) دیزل ژنراتور – راهکار حرفهای برای برجها
مهمترین معیارهای انتخاب دیزل ژنراتور برای آسانسور:
- توان موتور آسانسور را ۲ تا ۳ برابر در نظر بگیرید: به دلیل جریان راه اندازی بالا
- تابلو ATS (کلید انتقال خودکار): تشخیص قطعی برق و انتقال خودکار بار به ژنراتور بدون نیاز به اپراتور
- سه فاز بودن ژنراتور: حتما ژنراتور سه فاز انتخاب کنید حتی اگر آسانسورتان تک فاز است
- مثال: موتور ۵.۵ کیلووات (۴ نفره) = ژنراتور حداقل ۱۵ کاوا / موتور ۷.۵ کیلووات (۶ نفره) = ژنراتور حداقل ۲۲ کاوا
۴. چه کابل و کنتوری برای آسانسور لازم است؟
برای یک آسانسور ۴ تا ۶ نفره معمولی:
- کنتور: حداقل ۲۵ آمپر سه فاز (۳۲ آمپر توصیه میشود)
- کابل اصلی از کنتور تا تابلو سه فاز: ۵*۶ میلیمتر مربع مسی برای مسیر تا ۳۰ متر
- ارت و چاه ارت استاندارد الزامی است
- کلید محافظ جان و فیوز مینیاتوری مخصوص تابلو فرمان
برای ساختمان شما برق تک فاز کافیه یا باید سه فاز بگیرید؟
کارشناسان آذین آسانسور در شیراز، کنتور، کابل و محل موتورخانه شما را رایگان بررسی میکنند و بهترین سیستم برق اضطراری (ARD + ژنراتور) را پیشنهاد میدهند.
استعلام نصب و راه اندازی آسانسور →
