
گیر کردن آسانسور معمولاً به دلیل فعال شدن سیستمهای حفاظتی در واکنش به یک اختلال الکتریکی، مکانیکی یا کنترلی اتفاق میافتد. خوشبختانه با حفظ آرامش، استفاده از تجهیزات ارتباط اضطراری و کمک گرفتن از افراد متخصص، میتوان این شرایط را به شکل ایمن مدیریت کرد.
پاسخ سریع: اگر در آسانسور گیر کردیم چه کنیم؟
اگر آسانسور متوقف شد، ابتدا آرامش خود را حفظ کنید. دکمه زنگ خطر یا تلفن اضطراری را فعال کنید و با مدیر ساختمان، شرکت سرویس و نگهداری آسانسور یا آتشنشانی با شماره ۱۲۵ تماس بگیرید. موقعیت و تعداد افراد داخل کابین را اطلاع دهید و منتظر رسیدن نیروی متخصص بمانید. هرگز درها را به زور باز نکنید، از دریچه سقف خارج نشوید و برای نجات خود اقدام به خروج شخصی نکنید.
چرا آسانسورها گیر میکنند؟ بررسی ۵ علت اصلی
توقف ناگهانی آسانسور همیشه به معنای خرابی کامل دستگاه نیست. در بسیاری از موارد، سیستم کنترل و تجهیزات ایمنی برای جلوگیری از ادامه حرکت در شرایط غیرعادی وارد عمل میشوند. مهمترین عواملی که میتوانند باعث توقف و محبوس شدن مسافران شوند عبارتاند از:
۱. قطع برق یا نوسانات ولتاژ
قطع ناگهانی برق ساختمان یا نوسانات شدید ولتاژ میتواند عملکرد موتور، درایو و سیستم کنترل آسانسور را مختل کند. در چنین شرایطی، ترمز موتور معمولاً برای جلوگیری از حرکت کنترلنشده کابین فعال میشود و آسانسور تا زمان بازگشت شرایط مناسب یا اجرای فرآیند نجات متوقف میماند.
۲. خرابی سیستم کنترل، سنسورها و تجهیزات الکتریکی
آسانسور مجموعهای از قطعات الکترونیکی و سیستمهای کنترلی است که باید بهصورت هماهنگ کار کنند. خرابی برد فرمان، اختلال در سنسورهای موقعیت، ایراد در مدار ایمنی یا عملکرد نامناسب تجهیزات درب میتواند باعث توقف آسانسور شود. در بسیاری از موارد، کنترلر برای جلوگیری از ادامه حرکت در وضعیت غیرمطمئن، فرمان توقف صادر میکند.
۳. مشکلات موتور، ترمز و قطعات مکانیکی
خرابی موتور، اختلال در ترمز مکانیکی، مشکلات فلکه یا فرسودگی قطعات سیستم تعلیق میتوانند حرکت آسانسور را مختل کنند. همچنین ایراد در کفشکهای راهنما، سیمبکسلها و سایر اجزای مکانیکی ممکن است باعث ایجاد شرایط غیرعادی و توقف دستگاه شود. به همین دلیل، کیفیت قطعات و اجرای اصولی مراحل نصب اهمیت زیادی دارد.
۴. اضافهبار و استفاده نادرست از آسانسور
هر آسانسور برای ظرفیت مشخصی طراحی شده است. ورود تعداد زیادی مسافر یا بار بیش از ظرفیت مجاز میتواند باعث فعال شدن سیستم تشخیص اضافهبار و جلوگیری از شروع حرکت شود. استفاده نادرست از درها، فشار دادن مکرر دکمهها و وارد کردن ضربه به تجهیزات نیز میتواند عملکرد دستگاه را مختل کند.
۵. نبود یا نقص سیستم نجات اضطراری
بسیاری از آسانسورهای مجهز به سیستم نجات اضطراری (ARD) میتوانند هنگام قطع برق، با استفاده از منبع انرژی پشتیبان، کابین را تحت شرایط تعریفشده به نزدیکترین طبقه برسانند و درها را باز کنند. اگر این سیستم وجود نداشته باشد، خراب باشد یا شرایط فنی لازم برای عملکرد آن فراهم نباشد، مسافران ممکن است تا زمان حضور نیروی امدادی در کابین باقی بمانند.
ایمنی آسانسور را از مرحله نصب جدی بگیرید
انتخاب تجهیزات مناسب و اجرای استاندارد، پایه و اساس عملکرد مطمئن آسانسور است. اگر برای نصب آسانسور ساختمان خود به مشاوره و خدمات تخصصی نیاز دارید، با خدمات آذین آسانسور آشنا شوید.
هنگام گیر کردن در آسانسور دقیقاً چه کنیم؟
اگر در آسانسور محبوس شدید، مهمترین کار جلوگیری از تصمیمهای عجولانه است. مراحل زیر را به ترتیب انجام دهید:
خونسردی خود را حفظ کنید
اولین واکنش بسیاری از افراد هنگام توقف آسانسور، ترس و اضطراب است. با این حال، چند لحظه مکث کنید و سعی کنید آرامش خود را حفظ نمایید. به خاطر داشته باشید که کابین آسانسور فضای کاملاً درزبندیشدهای نیست و معمولاً امکان تبادل هوا وجود دارد؛ بنابراین در شرایط عادی، صرفاً گیر کردن در کابین به معنای تمام شدن اکسیژن نیست.
از حرکتهای ناگهانی، ضربه زدن به تجهیزات و تلاش برای باز کردن درها خودداری کنید. اگر فردی در کابین دچار اضطراب شدید شده است، با صحبت آرام به او اطمینان خاطر بدهید.
دکمه زنگ خطر یا تلفن اضطراری را فعال کنید
روی پنل داخلی آسانسور معمولاً دکمهای با علامت زنگ یا آلارم وجود دارد. آن را فشار دهید تا افراد خارج از کابین از وضعیت شما مطلع شوند. اگر آسانسور مجهز به تلفن اضطراری یا سیستم ارتباط دوطرفه است، از آن برای برقراری تماس با مسئول مربوطه استفاده کنید.
اگر این تجهیزات کار نمیکنند، از تلفن همراه خود کمک بگیرید.
با افراد مسئول و نیروهای امدادی تماس بگیرید
در صورت امکان با مدیر ساختمان، شرکت سرویس و نگهداری آسانسور یا تکنسین مسئول تماس بگیرید. اگر دسترسی به آنها ندارید یا وضعیت اضطراری است، با آتشنشانی به شماره ۱۲۵ تماس بگیرید.
هنگام تماس، اطلاعات زیر را بهروشنی اعلام کنید:
- آدرس دقیق ساختمان و محل آسانسور.
- تعداد افراد محبوس در کابین.
- طبقه یا محدودهای که احتمال میدهید کابین در آن متوقف شده است.
- وجود کودک، سالمند، فرد بیمار یا شخصی که نیاز فوری به مراقبت دارد.
- وجود دود، بوی سوختگی، گرمای غیرعادی یا هر وضعیت خطرناک دیگر.
در موقعیت امن منتظر کمک بمانید
پس از اطلاع دادن وضعیت به افراد مسئول، در داخل کابین باقی بمانید و منتظر رسیدن تکنسین یا نیروهای امدادی باشید. در کنار درها تجمع نکنید و از وارد کردن فشار به دیوارهها یا پنلهای کابین خودداری کنید.
اگر فردی در کابین دچار مشکل تنفسی، درد قفسه سینه یا وضعیت پزشکی اضطراری شده است، این موضوع را فوراً به امدادگران اطلاع دهید.
هشدار ایمنی: این کارها را هنگام گیر کردن در آسانسور انجام ندهید!
- درهای آسانسور را به زور باز نکنید: ممکن است کابین بین دو طبقه متوقف شده باشد و باز کردن درها شما را در معرض سقوط به داخل چاه آسانسور قرار دهد.
- از دریچه سقف خارج نشوید: سقف کابین و فضای چاه آسانسور محل مناسبی برای خروج مسافران نیست و خطر برقگرفتگی، سقوط و برخورد با تجهیزات متحرک وجود دارد.
- برای خارج شدن از کابین از دیگران کمک نگیرید: حتی اگر افراد بیرون ساختمان قصد کمک داشته باشند، نباید بدون آموزش و صلاحیت فنی اقدام به باز کردن درها و خارج کردن مسافران کنند.
- به آسانسور ضربه نزنید و داخل کابین نپرید: این اقدامات کمکی به راهاندازی دستگاه نمیکنند و ممکن است شرایط را بدتر کنند.
- بهصورت خودسرانه برق آسانسور را قطع و وصل نکنید: راهاندازی مجدد دستگاه بدون بررسی علت توقف میتواند خطرناک باشد.
آیا هنگام گیر کردن در آسانسور خطر خفگی یا سقوط وجود دارد؟
آیا اکسیژن داخل کابین تمام میشود؟
در آسانسورهای معمولی، کابین بهصورت کامل درزبندی نشده است و تبادل هوا از طریق منافذ و مسیرهای طراحیشده امکانپذیر است. به همین دلیل، گیر کردن در کابین بهتنهایی معمولاً باعث کمبود اکسیژن یا خفگی نمیشود. البته اگر دود، آتشسوزی یا بوی گاز وجود دارد، شرایط متفاوت است و باید فوراً به نیروهای امدادی اطلاع دهید.
آیا آسانسور ممکن است سقوط کند؟
آسانسورها به مجموعهای از تجهیزات ایمنی از جمله ترمز مکانیکی، گاورنر و در شرایط مربوطه پاراشوت مجهز هستند. سیمبکسلها نیز بر اساس الزامات طراحی و ضرایب ایمنی مشخص انتخاب میشوند. این تجهیزات برای کاهش خطر حرکت کنترلنشده و سقوط طراحی شدهاند؛ بااینحال، هیچ سیستم مکانیکی را نباید صددرصد مصون از خرابی دانست. بهترین اقدام برای مسافران، ماندن در کابین و خودداری از تلاش برای خروج شخصی است.
چگونه از گیر کردن مجدد آسانسور جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از توقفهای ناگهانی آسانسور به انتخاب تجهیزات مناسب، نصب استاندارد و نگهداری منظم وابسته است. دو عامل زیر نقش مهمی در کاهش خرابیها و افزایش قابلیت اطمینان آسانسور دارند.
۱. انتخاب شرکت معتبر برای نصب و راهاندازی آسانسور
اجرای اصولی آسانسور از همان مراحل اولیه طراحی و نصب اهمیت دارد. انتخاب تجهیزات متناسب با ظرفیت ساختمان، اجرای صحیح آهنکشی، نصب ریلها، سیمکشی استاندارد، تنظیم موتور و راهاندازی دقیق سیستم کنترل، همگی در عملکرد مطمئن دستگاه مؤثر هستند.
یک نصب غیراصولی ممکن است در کوتاهمدت مشکلاتی مانند توقف ناگهانی، لرزش، اختلال در عملکرد درها و استهلاک زودهنگام تجهیزات ایجاد کند.
برای آشنایی با مراحل اجرایی و خدمات تخصصی، صفحه نصب و راهاندازی آسانسور آذین آسانسور را مشاهده کنید.
۲. استفاده از موتور و قطعات استاندارد و باکیفیت
موتور آسانسور یکی از مهمترین اجزای سیستم محرکه است. انتخاب موتور باید بر اساس ظرفیت کابین، سرعت، تعداد توقفها و نوع سیستم آسانسور انجام شود. استفاده از تجهیزات نامتناسب یا قطعات غیراستاندارد میتواند احتمال بروز اختلال و خرابی را افزایش دهد.
البته کیفیت موتور بهتنهایی تضمینکننده عملکرد صحیح آسانسور نیست و هماهنگی آن با درایو، ترمز، تابلو فرمان و سایر تجهیزات نیز اهمیت دارد.
برای بررسی مدلها و گزینههای موجود میتوانید به دستهبندی موتور آسانسور مراجعه کنید.
همچنین شناخت تفاوت سیستمهای مختلف، هنگام انتخاب تجهیزات و طراحی پروژه اهمیت زیادی دارد. برای آشنایی بیشتر با ساختار و ویژگیهای سیستمهای مختلف، مقاله انواع آسانسور و ویژگیهای آنها را مطالعه کنید.
ایمنی آسانسور را از مرحله نصب جدی بگیرید
انتخاب تجهیزات مناسب و اجرای استاندارد، پایه و اساس عملکرد مطمئن آسانسور است. اگر برای نصب آسانسور ساختمان خود به مشاوره و خدمات تخصصی نیاز دارید، با خدمات آذین آسانسور آشنا شوید.
علت گیر کردن آسانسور و راهکارهای پیشگیری
| علت احتمالی | نشانه یا شرایط بروز | اقدام پیشگیرانه |
|---|---|---|
| قطع یا نوسان برق | توقف ناگهانی هنگام قطع برق | بررسی برق ورودی و سیستم نجات اضطراری |
| خرابی برد و سنسورها | خطای سیستم کنترل یا اختلال در حرکت | بازرسی مدار ایمنی و تجهیزات کنترلی |
| خرابی موتور و ترمز | حرکت نامنظم یا توقف غیرعادی | سرویس دورهای سیستم محرکه |
| اضافهبار | عدم شروع حرکت و هشدار اضافهبار | رعایت ظرفیت مجاز کابین |
| نقص سیستم نجات اضطراری | عدم انتقال کابین به طبقه در قطع برق | آزمایش دورهای سیستم ARD |
سؤالات متداول درباره گیر کردن در آسانسور
اگر در آسانسور گیر کنیم، اولین کار چیست؟
ابتدا آرامش خود را حفظ کنید، دکمه زنگ خطر یا تلفن اضطراری را فعال کنید و با مدیر ساختمان، تکنسین آسانسور یا آتشنشانی تماس بگیرید. تا رسیدن نیروی متخصص داخل کابین بمانید.
آیا امکان خفگی در آسانسور گیر کرده وجود دارد؟
کابین آسانسور معمولاً کاملاً درزبندی نشده است و تبادل هوا در آن امکانپذیر است. بنابراین صرف توقف آسانسور معمولاً باعث خفگی نمیشود؛ بااینحال وجود دود یا گاز شرایط اضطراری متفاوتی ایجاد میکند.
هنگام قطع برق، آسانسور چگونه مسافران را نجات میدهد؟
در آسانسورهای مجهز به سیستم نجات اضطراری ARD، منبع انرژی پشتیبان میتواند در شرایط مناسب کابین را به طبقه نزدیک منتقل کرده و درها را باز کند. عملکرد این سیستم به نوع آسانسور، وضعیت تجهیزات و شرایط فنی دستگاه بستگی دارد.
برای نجات افراد گیر افتاده در آسانسور با چه شمارهای تماس بگیریم؟
در ایران، در شرایط اضطراری میتوانید با آتشنشانی از طریق شماره ۱۲۵ تماس بگیرید. همچنین در صورت دسترسی با شرکت سرویس و نگهداری آسانسور یا مدیر ساختمان ارتباط برقرار کنید.
آیا پس از نجات میتوان دوباره از آسانسور استفاده کرد؟
خیر، تا زمانی که علت توقف مشخص و دستگاه توسط تکنسین متخصص بررسی و تأیید نشده است، نباید آسانسور دوباره مورد استفاده قرار گیرد.
آیا لرزش و ضربه آسانسور میتواند باعث گیر کردن آن شود؟
در برخی موارد، لرزش شدید ناشی از نقص فنی میتواند با اختلال در عملکرد تجهیزات همراه باشد. البته هر لرزشی الزاماً به توقف منجر نمیشود. برای آشنایی با دلایل و راهکارها، مقاله علت تکان شدید یا ضربه زدن آسانسور هنگام استارت و توقف را مطالعه کنید.
جمعبندی
گیر کردن در آسانسور ممکن است تجربهای پراسترس باشد، اما با رعایت نکات ایمنی و درخواست کمک از افراد متخصص میتوان این شرایط را بهدرستی مدیریت کرد. حفظ آرامش، استفاده از دکمه هشدار، تماس با امدادگران و خودداری از باز کردن درها یا خروج شخصی، مهمترین اقداماتی هستند که باید به خاطر بسپارید.
از طرف دیگر، پیشگیری از این اتفاق به کیفیت تجهیزات، نصب استاندارد و سرویس منظم آسانسور وابسته است. انتخاب یک مجموعه متخصص برای طراحی، نصب و راهاندازی و استفاده از قطعات مناسب، نقش مهمی در افزایش ایمنی و قابلیت اطمینان آسانسور دارد.
برای آشنایی بیشتر با خدمات تخصصی این حوزه، میتوانید صفحه نصب و راهاندازی آسانسور آذین آسانسور را بررسی کنید.
